Kavram maddesi.
Devlet
Toplumu bir arada tutan siyasi düzen. Külliyat devletin nasıl kurulduğunu, neyle meşrulaştığını ve neden çöktüğünü iki gelenekten de sorar.
Karşılıkları: il, mülk, devlet, politeia, stato, commonwealth
10 eser, ~MÖ 375 ile 1927 arası.
Batı geleneğinden 4, Türk-İslam geleneğinden 6.
Dönemler boyunca
- Politeia
Platon
Platon üreticiler, bekçiler ve filozof yöneticilerden oluşan ideal bir şehir kurgular.
yaklaşık MÖ 375 - 732–735Orhun Yazıtları
Yollug Tigin
Kağan, devletin çöküşünü beylerin ve halkın birbirine sadakatsizliğine bağlar; il ve töre yeniden kurulur.
- 1069–1070Kutadgu Bilig
Yusuf Has Hâcib
Vezir Aytoldı devleti temsil eder; devlet talihin değil, iyi yönetimin eseridir.
- yaklaşık 1091Siyasetnâme
Nizâmülmülk
Nizâmülmülk devlet teşkilatını, memur seçimini ve denetimi fasıl fasıl anlatır.
- 1377Mukaddime
İbn Haldûn
Asabiyet devleti kurar, refah onu çözer; devletler bir ömür gibi doğar ve yaşlanır.
- Prens
Niccolò Machiavelli
Machiavelli iktidarın nasıl kazanıldığını ve korunduğunu ahlaktan ayrı bir soru olarak inceler.
1513 - Leviathan
Thomas Hobbes
Doğa durumundaki korkudan çıkış, haklarını tek bir egemene devreden bir sözleşmedir.
1651 - 1653Düstûrü'l-Amel li-Islâhi'l-Halel
Kâtib Çelebi
Kâtib Çelebi İbn Haldûn'un devletin yaş evreleri fikrini Osmanlı'ya uygular ve ıslah tedbirleri yazar.
- Toplum Sözleşmesi
Jean-Jacques Rousseau
Meşru düzen ancak özgür insanların ortak iradesine dayanabilir; egemenlik devredilemez.
1762 - 1927Nutuk
Mustafa Kemal Atatürk
Saltanatın kaldırılması ve Cumhuriyet'in ilanı egemenliğin kaynağını millete taşır.


