Kavram maddesi.
Akıl ve iman
İnsan Tanrı'yı akılla mı, vahiyle mi, aşkla mı bilir? İki gelenek aynı yüzyıllarda bu soruyu birbirine çok yakın terimlerle tartıştı.
Karşılıkları: akl, îmân, ratio, fides, Vernunft, aşk
7 eser, 397–400 ile 1781 arası.
Batı geleneğinden 4, Türk-İslam geleneğinden 3.
Dönemler boyunca
- İtiraflar
Augustinus
Augustinus aklın arayışını Tanrı'ya yöneliş içinde anlatır: kalp, onda huzur buluncaya dek huzursuzdur.
397–400 - yaklaşık 1020–1027Kitâbü'ş-Şifâ
İbn Sînâ
İbn Sînâ varlık ile mahiyeti ayırır ve zorunlu varlık kavramıyla Tanrı'ya akıl yoluyla ulaşmaya çalışır.
- Proslogion
Canterburyli Anselmus
Anselmus imanın aklı aradığını söyler ve Tanrı'nın varlığı için ontolojik delili ortaya koyar.
1077–1078 - 1095Tehâfütü'l-Felâsife
Ebû Hâmid el-Gazzâlî
Gazzâlî filozofların vahiyle çeliştiğini savunduğu yirmi meselede aklın sınırlarını çizer.
- 1258–1273Mesnevî
Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmî
Mevlânâ'da bilgiye giden yol akıldan çok aşktır; ney ayrılığı anlatır.
- Summa Theologica
Thomas Aquinas
Thomas lütfun tabiatı ortadan kaldırmadığını, onu kemale erdirdiğini söyler; akıl ile vahiy birbirini tamamlar.
1265–1274 - Saf Aklın Eleştirisi
Immanuel Kant
Kant Tanrı'nın varlığına dair kanıtların aklın deneyim ötesine taşan kullanımına dayandığını gösterir.
1781
