Kutadgu Bilig
İçindekiler
İslami dönem Türk edebiyatının bilinen ilk büyük eseri. Devleti ve iyi yönetimi dört simgesel kişi arasındaki konuşmalarla anlatır; Türkçenin bir düşünce dili olarak kurulduğu metindir.
Dört simgesel kişi üzerinden adalet, akıl, kanaat ve akıbet tartışılır. Hükümdar Küntogdı adaleti, vezir Aytoldı devleti, vezirin oğlu Ögdülmiş aklı, derviş Odgurmış ise akıbeti temsil eder. Altı bini aşkın beyit boyunca ideal hükümdarın nitelikleri, devlet görevlilerinin vasıfları ve dünya ile ahiret arasındaki denge işlenir.
“Ukuş kayda bolsa uluglug bulur”
Konular: Hükümdar ve Yönetici (Siyasetnameler), Ahlak Felsefesi, Nasihat ve Öğüt Literatürü
Metin ve çeviri
Editör gözden geçirdi
Okuyucuda açManzum kısmın ilk beyti
- 1
Bayat atı birle sözüg başladım Törütgen igidgen keçürgen idim
Söze Tanrı'nın adıyla başladım; yaratan, besleyen, bağışlayan Rabbim.
Kaynak: Kutadgu Bilig, Fergana nüshası; çeviri yazı. Çeviriler yapay zekâ desteklidir; editör ve hakem onayından geçer.
Etkisi ve bağlamı
Öncül ve devam metinleri
- Dîvânu Lugâti't-Türkçağdaş
- Atebetü'l-Hakâyıkdevamı
Okuma rotalarında
- Adaletin izi, 2. adım: Hükümdarın adı adalettir: Küntogdı.
Çağdaşları
Telif tarihinin yüz elli yıl öncesi ve sonrası. Bir işaretin üzerine gelince eser, tıklayınca maddesi açılır.
| Eser | Gelenek | Telif | Ara |
|---|---|---|---|
| ProslogionCanterburyli Anselmus | Batı | 1077–1078 | 7 yıl |
Kavramlar
Künye
Tanım
- Eser adı
- Kutadgu Bilig
- Eser isim varyantları
- Kutatgu Bilig, Devlet Olma Bilgisi, Wisdom of Royal Glory
- Öncül ve devam metinleri
- Dîvânu Lugâti't-Türk (çağdaş), Atebetü'l-Hakâyık (devamı)
Telif
- Telif tarihi
- 1069-1070
- Telif yüzyılı
- 11. yüzyıl
- Telif yeri
- Balasagun (başlangıç), Kaşgar (tamamlanış)
- Kesinlik derecesi
- Aralık
Müellif
- Müellif
- Yusuf Has Hâcib
- Hayatı
- 1019–?
- Biyografi
- Balasagun doğumlu Karahanlı devlet adamı ve şairi. Eserini Kaşgar'da tamamlayıp hükümdara sunması üzerine 'has hâcib' unvanıyla ödüllendirilmiştir.
Dil, tercüme ve şerh
- Orijinal dili
- Türkçe: Karahanlı
Sınıflandırma
- Medeniyet havzası
- İslam Medeniyeti › Horasan ve Türkistan › Karahanlı
- Alan
- Siyaset Bilimi ve Siyaset Düşüncesi, Ahlak
- Konu
- Hükümdar ve Yönetici (Siyasetnameler), Ahlak Felsefesi, Nasihat ve Öğüt Literatürü
- Yazım biçimi
- Manzum
- Yazım şekli
- Mesnevi
- Yazım türü
- Nasihatnâme
Külliyat ve kayıt
- Cilt
- Bize Yön Veren Metinler, Cilt II
- Kalıcı kayıt
- WTP-B2-0001
Görseldeki nüsha
- Tanık türü
- Yazma
- Nüsha
- Viyana nüshası, s. 10
- Kaynak
- Wikimedia Commons
- Lisans
- Kamu malı
Nüsha
- Tanık türü
- Yazma
- Nüsha
- Viyana nüshası, s. 10
- Lisans
- Kamu malı
- Kaynak
- Wikimedia Commons
Kaynaklar ve atıf
- Metin: Kutadgu Bilig, Fergana nüshası; çeviri yazı.
- Görsel: Viyana nüshası, s. 10, Kamu malı. Wikimedia Commons
- Kayıt: Dünyaya Yön Veren Metinler veri formu, Kapadokya Üniversitesi. İlk giriş 8 Ekim 2026, yönetim onayı 2 Kasım 2026.
Bu maddeyi kaynak gösterin
Yusuf Has Hâcib, Kutadgu Bilig. WTPedia: Dünyaya Yön Veren Metinler, kalıcı kayıt WTP-B2-0001. Kapadokya Üniversitesi, 2026.
Sürüm geçmişi
| Sürüm | Tarih | İşlem | Değişiklik |
|---|---|---|---|
| 3 | 2 Kasım 2026 | Yönetim onayı, Türk Edebiyatı Tarihi komisyonu | Açıklama metni yayına alındı. |
| 2 | 21 Ekim 2026 | Editör ön incelemesi | Telif yeri ve kesinlik derecesi düzeltildi. |
| 1 | 8 Ekim 2026 | Veri girişi, Kapadokya ekibi | Kayıt metadata formundan oluşturuldu. |
Her değişiklik denetim izine kaydedilir ve geri alınabilir. Prototipte temsilî sürümler gösterilir.
Bu madde en son 2 Kasım 2026 tarihinde güncellendi. Sürüm 3. Kalıcı kayıt WTP-B2-0001.