Düstûrü'l-Amel li-Islâhi'l-Halel
دستور العمل لإصلاح الخلل
İçindekiler
Osmanlı'da devletin aksayan yönlerini teşhis eden ıslahat risalesi. Devleti insan bedenine benzeterek mali krizin nedenlerini çözümler ve tedbir önerir.
Kâtib Çelebi, maliyedeki açığın görüşüldüğü bir toplantının ardından bu kısa risaleyi kaleme alır. İbn Haldûn'un devletin yaş evreleri fikrini Osmanlı'ya uygular ve devletin duraklama çağına girdiğini söyler. Askerin, reayanın ve hazinenin durumunu ayrı ayrı inceleyerek her birine bir tedbir yazar.
Konular: Islahatnameler ve Lâyihalar, Osmanlı Maliye Tarihi
Metin ve çeviri
Tam metin henüz yüklenmedi.
Metin yüklendiğinde aslı ve çevirileri bu bölümde pasaj pasaj, karşılıklı okunur.
Etkisi ve bağlamı
Öncül ve devam metinleri
- Mukaddimekavramsal öncül
Okuma rotalarında
- Devlet nasıl ayakta kalır?, 6. adım: Bozulan düzenin teşhisi.
Çağdaşları
Telif tarihinin yüz elli yıl öncesi ve sonrası. Bir işaretin üzerine gelince eser, tıklayınca maddesi açılır.
| Eser | Gelenek | Telif | Ara |
|---|---|---|---|
| LeviathanThomas Hobbes | Batı | 1651 | 2 yıl |
| Toplum SözleşmesiJean-Jacques Rousseau | Batı | 1762 | 109 yıl |
| Saf Aklın EleştirisiImmanuel Kant | Batı | 1781 | 128 yıl |
| PrensNiccolò Machiavelli | Batı | 1513 | 140 yıl |
Kavramlar
10 eserde izi var
Kâtib Çelebi İbn Haldûn'un devletin yaş evreleri fikrini Osmanlı'ya uygular ve ıslah tedbirleri yazar.
Künye
Tanım
- Eser adı
- Düstûrü'l-Amel li-Islâhi'l-Halel
- Orijinal adı
- دستور العمل لإصلاح الخلل
- Eser isim varyantları
- Düsturü'l Amel, Bozukluğu Düzeltmek İçin Uygulama Yönergesi
- Öncül ve devam metinleri
- Mukaddime (kavramsal öncül)
Telif
- Telif tarihi
- 1653
- Telif yüzyılı
- 17. yüzyıl
- Telif yeri
- İstanbul
Müellif
- Müellif
- Kâtib Çelebi
- Hayatı
- 1609–1657
- Biyografi
- İstanbul doğumlu Osmanlı bilgini. Keşfü'z-Zunûn ve Cihannümâ başta olmak üzere bibliyografya, coğrafya ve tarih eserleri yazmıştır.
Dil, tercüme ve şerh
- Orijinal dili
- Türkçe: Osmanlı
Sınıflandırma
- Medeniyet havzası
- İslam Medeniyeti › Osmanlı
- Alan
- Kamu Yönetimi ve Devlet Teşkilatı, İktisat
- Konu
- Islahatnameler ve Lâyihalar, Osmanlı Maliye Tarihi
- Yazım biçimi
- Mensur
Külliyat ve kayıt
- Cilt
- Bize Yön Veren Metinler, Cilt V
- Kalıcı kayıt
- WTP-B5-0002
Kaynaklar ve atıf
- Kayıt: Dünyaya Yön Veren Metinler veri formu, Kapadokya Üniversitesi. İlk giriş 8 Ekim 2026, yönetim onayı 2 Kasım 2026.
Bu maddeyi kaynak gösterin
Kâtib Çelebi, Düstûrü'l-Amel li-Islâhi'l-Halel. WTPedia: Dünyaya Yön Veren Metinler, kalıcı kayıt WTP-B5-0002. Kapadokya Üniversitesi, 2026.
Sürüm geçmişi
| Sürüm | Tarih | İşlem | Değişiklik |
|---|---|---|---|
| 3 | 2 Kasım 2026 | Yönetim onayı, Osmanlı Bürokrasisi komisyonu | Açıklama metni yayına alındı. |
| 2 | 21 Ekim 2026 | Editör ön incelemesi | Telif yeri ve kesinlik derecesi düzeltildi. |
| 1 | 8 Ekim 2026 | Veri girişi, Kapadokya ekibi | Kayıt metadata formundan oluşturuldu. |
Her değişiklik denetim izine kaydedilir ve geri alınabilir. Prototipte temsilî sürümler gösterilir.
Bu madde en son 2 Kasım 2026 tarihinde güncellendi. Sürüm 3. Kalıcı kayıt WTP-B5-0002.