Saf Aklın Eleştirisi
Kritik der reinen Vernunft
İçindekiler
Modern felsefenin dönüm noktası. Bilginin sınırlarını aklın kendi yapısından hareketle çizer; metafiziği yeniden tanımlayarak sonraki bütün felsefeyi etkiler.
Kant, bilginin deneyimle başladığını ama yalnızca deneyimden kaynaklanmadığını savunur. Uzay ve zaman sezginin, kategoriler ise anlığın biçimleridir; bilebildiğimiz şeyler kendinde şeyler değil görünüşlerdir. Eserin son kısmı aklın deneyimin ötesine geçmeye çalıştığında düştüğü çatışkıları inceler.
“İçeriksiz düşünceler boş, kavramsız sezgiler kördür.”
Konular: Epistemoloji/Bilgi Felsefesi, Metafizik, Modern Felsefe
Metin ve çeviri
Editör gözden geçirdi
Okuyucuda açBirinci ve ikinci baskıya önsözler
- A VII
Die menschliche Vernunft hat das besondere Schicksal in einer Gattung ihrer Erkenntnisse: daß sie durch Fragen belästigt wird, die sie nicht abweisen kann; denn sie sind ihr durch die Natur der Vernunft selbst aufgegeben, die sie aber auch nicht beantworten kann; denn sie übersteigen alles Vermögen der menschlichen Vernunft.
İnsan aklının, bilgilerinin bir türünde kendine özgü bir yazgısı vardır: geri çeviremediği sorularla rahatsız edilir, çünkü bu sorular ona aklın kendi doğası tarafından yöneltilmiştir; ama onları yanıtlayamaz da, çünkü bu sorular insan aklının bütün gücünü aşar.
…
B XVIBisher nahm man an, alle unsere Erkenntnis müsse sich nach den Gegenständen richten; aber alle Versuche, über sie a priori etwas durch Begriffe auszumachen, wodurch unsere Erkenntnis erweitert würde, gingen unter dieser Voraussetzung zunichte. Man versuche es daher einmal, ob wir nicht in den Aufgaben der Metaphysik damit besser fortkommen, daß wir annehmen, die Gegenstände müssen sich nach unserem Erkenntnis richten.
Şimdiye dek bütün bilgimizin nesnelere uyması gerektiği kabul edildi; ama bu varsayım altında nesneler hakkında kavramlar aracılığıyla a priori bir şey saptayıp bilgimizi genişletme girişimlerinin hepsi boşa çıktı. Öyleyse bir kez de nesnelerin bizim bilgimize uyması gerektiğini varsayarak metafiziğin görevlerinde daha iyi ilerleyip ilerlemeyeceğimizi deneyelim.
Kaynak: Critik der reinen Vernunft, Johann Friedrich Hartknoch, Riga 1781 (A) ve 1787 (B). Çeviriler yapay zekâ desteklidir; editör ve hakem onayından geçer.
Etkisi ve bağlamı
Öncül ve devam metinleri
- Pratik Aklın Eleştirisidevamı
Çağdaşları
Telif tarihinin yüz elli yıl öncesi ve sonrası. Bir işaretin üzerine gelince eser, tıklayınca maddesi açılır.
| Eser | Gelenek | Telif | Ara |
|---|---|---|---|
| Düstûrü'l-Amel li-Islâhi'l-HalelKâtib Çelebi | Türk-İslam | 1653 | 128 yıl |
| NutukMustafa Kemal Atatürk | Türk-İslam | 1927 | 146 yıl |
Kavramlar
7 eserde izi var
Kant Tanrı'nın varlığına dair kanıtların aklın deneyim ötesine taşan kullanımına dayandığını gösterir.
Künye
Tanım
- Eser adı
- Saf Aklın Eleştirisi
- Orijinal adı
- Kritik der reinen Vernunft
- Eser isim varyantları
- Arı Usun Eleştirisi, Critique of Pure Reason
- Öncül ve devam metinleri
- Pratik Aklın Eleştirisi (devamı)
Telif
- Telif tarihi
- 1781
- Telif yüzyılı
- 18. yüzyıl
- Telif yeri
- Königsberg (bugün Kaliningrad)
Müellif
- Müellif
- Immanuel Kant
- Hayatı
- 1724–1804
- Biyografi
- Königsberg doğumlu Alman filozof. Hayatı boyunca doğduğu şehirden ayrılmamış, eleştirel felsefeyle Aydınlanma düşüncesinin zirvesi sayılmıştır.
Dil, tercüme ve şerh
- Orijinal dili
- Almanca
Sınıflandırma
- Medeniyet havzası
- Hristiyan Medeniyeti › Orta Avrupa › Almanya
- Alan
- Felsefe
- Konu
- Epistemoloji/Bilgi Felsefesi, Metafizik, Modern Felsefe
- Yazım biçimi
- Mensur
Külliyat ve kayıt
- Cilt
- Batı'ya Yön Veren Metinler, Cilt IV
- Kalıcı kayıt
- WTP-D4-0001
Görseldeki nüsha
- Tanık türü
- Baskı
- Nüsha
- İlk baskı, 1781
- Kaynak
- Wikimedia Commons
- Lisans
- CC BY-SA 3.0, H.-P. Haack
Nüsha

- Tanık türü
- Baskı
- Nüsha
- İlk baskı, 1781
- Yapan ya da saklayan
- H.-P. Haack
- Lisans
- CC BY-SA 3.0
- Kaynak
- Wikimedia Commons
Kaynaklar ve atıf
- Metin: Critik der reinen Vernunft, Johann Friedrich Hartknoch, Riga 1781 (A) ve 1787 (B).
- Görsel: İlk baskı, 1781, H.-P. Haack, CC BY-SA 3.0. Wikimedia Commons
- Kayıt: Dünyaya Yön Veren Metinler veri formu, Kapadokya Üniversitesi. İlk giriş 8 Ekim 2026, yönetim onayı 2 Kasım 2026.
Bu maddeyi kaynak gösterin
Immanuel Kant, Saf Aklın Eleştirisi. WTPedia: Dünyaya Yön Veren Metinler, kalıcı kayıt WTP-D4-0001. Kapadokya Üniversitesi, 2026.
Sürüm geçmişi
| Sürüm | Tarih | İşlem | Değişiklik |
|---|---|---|---|
| 3 | 2 Kasım 2026 | Yönetim onayı, Avrupada Teoloji ve Felsefe Tarihi komisyonu | Açıklama metni yayına alındı. |
| 2 | 21 Ekim 2026 | Editör ön incelemesi | Telif yeri ve kesinlik derecesi düzeltildi. |
| 1 | 8 Ekim 2026 | Veri girişi, Kapadokya ekibi | Kayıt metadata formundan oluşturuldu. |
Her değişiklik denetim izine kaydedilir ve geri alınabilir. Prototipte temsilî sürümler gösterilir.
Bu madde en son 2 Kasım 2026 tarihinde güncellendi. Sürüm 3. Kalıcı kayıt WTP-D4-0001.