Mesnevî
مثنوی معنوی
İçindekiler
Tasavvuf düşüncesinin hikâyelerle anlatıldığı en çok şerh edilmiş eser. Ayrılık ve kavuşma temasıyla insanın kendini bilme yolculuğunu anlatır ve Osmanlı boyunca okunmuştur.
Altı defterden ve yaklaşık yirmi altı bin beyitten oluşur. Neyin kamışlıktan ayrılışını anlatan girişten sonra iç içe geçen hikâyeler ilahi aşk, nefsin terbiyesi ve kâmil insan temalarını işler. Eser, Mevlevîhânelerde 'Mesnevîhan' denen hocalar tarafından okutulmuş ve Türkçe başta olmak üzere pek çok dile şerh edilmiştir.
“Dinle neyden, nasıl şikâyet ediyor; ayrılıkları anlatıyor.”
Konular: Tasavvuf Düşüncesi ve Kavramları, İnsan ve Nefs
Metin ve çeviri
Hakem onaylı
Okuyucuda açBirinci defter, giriş: neyin hikâyesi
- I.1
بشنو این نی چون شکایت میکند از جداییها حکایت میکند
Dinle bu ney nasıl şikâyet ediyor, ayrılıkları nasıl anlatıyor.
- I.2
کز نیستان تا مرا ببریدهاند در نفیرم مرد و زن نالیدهاند
Beni sazlıktan kestiklerinden beri feryadımla erkek kadın herkes inledi.
- I.3
سینه خواهم شرحه شرحه از فراق تا بگویم شرح درد اشتیاق
Özlemin derdini anlatabilmem için ayrılıktan parça parça olmuş bir gönül isterim.
- I.4
هر کسی کو دور ماند از اصل خویش باز جوید روزگار وصل خویش
Aslından uzak düşen herkes, ona kavuşacağı zamanı yeniden arar.
- I.5
من به هر جمعیتی نالان شدم جفت بدحالان و خوشحالان شدم
Her toplulukta inledim; kötü hâllilerle de iyi hâllilerle de eş oldum.
- I.6
هر کسی از ظن خود شد یار من از درون من نجست اسرار من
Herkes kendi zannınca dostum oldu; içimdeki sırları kimse aramadı.
- I.7
سر من از نالهٔ من دور نیست لیک چشم و گوش را آن نور نیست
Sırrım iniltimden uzak değil; ama gözde ve kulakta o nur yok.
- I.8
تن ز جان و جان ز تن مستور نیست لیک کس را دید جان دستور نیست
Ten candan, can tenden gizli değil; ama canı görmeye kimsenin izni yok.
Kaynak: The Mathnawí of Jalálu'ddín Rúmí, ed. R. A. Nicholson, Leiden 1925. Çeviriler yapay zekâ desteklidir; editör ve hakem onayından geçer.
Etkisi ve bağlamı
Öncül ve devam metinleri
- Mesnevî şerhleri, İsmâil Rusûhî Ankaravîşerh
Okuma rotalarında
- Akıl ile iman, 4. adım: Akıldan aşka.
Çağdaşları
Telif tarihinin yüz elli yıl öncesi ve sonrası. Bir işaretin üzerine gelince eser, tıklayınca maddesi açılır.
| Eser | Gelenek | Telif | Ara |
|---|---|---|---|
| Summa TheologicaThomas Aquinas | Batı | 1265–1274 | Aynı yıllar |
Kavramlar
7 eserde izi var
Mevlânâ'da bilgiye giden yol akıldan çok aşktır; ney ayrılığı anlatır.
Künye
Tanım
- Eser adı
- Mesnevî
- Orijinal adı
- مثنوی معنوی
- Eser isim varyantları
- Mesnevi-i Manevi, Mesnevî-i Şerîf, Masnavi
- Öncül ve devam metinleri
- Mesnevî şerhleri, İsmâil Rusûhî Ankaravî (şerh)
Telif
- Telif tarihi
- 1258-1273
- Telif yüzyılı
- 13. yüzyıl
- Telif yeri
- Konya
- Kesinlik derecesi
- Aralık
Müellif
- Müellif
- Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmî
- Hayatı
- 1207–1273
- Biyografi
- Belh doğumlu mutasavvıf ve şair. Ailesiyle Konya'ya yerleşmiş, Şems-i Tebrîzî ile karşılaşması düşüncesini derinden değiştirmiştir.
Dil, tercüme ve şerh
- Orijinal dili
- Farsça
Sınıflandırma
- Medeniyet havzası
- İslam Medeniyeti › Selçuklu › Anadolu Selçuklu
- Alan
- Tasavvuf, Edebiyat
- Konu
- Tasavvuf Düşüncesi ve Kavramları, İnsan ve Nefs
- Yazım biçimi
- Manzum
- Yazım şekli
- Mesnevi
Külliyat ve kayıt
- Cilt
- Bize Yön Veren Metinler, Cilt III
- Kalıcı kayıt
- WTP-B3-0002
Görseldeki nüsha
- Tanık türü
- Yazma
- Nüsha
- Konya nüshası, 1278
- Kaynak
- Wikimedia Commons
- Lisans
- Kamu malı, Müstensih Muhammed b. Abdullah el-Konevî el-Veledî
Nüsha
- Tanık türü
- Yazma
- Nüsha
- Konya nüshası, 1278
- Yapan ya da saklayan
- Müstensih Muhammed b. Abdullah el-Konevî el-Veledî
- Lisans
- Kamu malı
- Kaynak
- Wikimedia Commons
Kaynaklar ve atıf
- Metin: The Mathnawí of Jalálu'ddín Rúmí, ed. R. A. Nicholson, Leiden 1925.
- Görsel: Konya nüshası, 1278, Müstensih Muhammed b. Abdullah el-Konevî el-Veledî, Kamu malı. Wikimedia Commons
- Kayıt: Dünyaya Yön Veren Metinler veri formu, Kapadokya Üniversitesi. İlk giriş 8 Ekim 2026, yönetim onayı 2 Kasım 2026.
Bu maddeyi kaynak gösterin
Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmî, Mesnevî. WTPedia: Dünyaya Yön Veren Metinler, kalıcı kayıt WTP-B3-0002. Kapadokya Üniversitesi, 2026.
Sürüm geçmişi
| Sürüm | Tarih | İşlem | Değişiklik |
|---|---|---|---|
| 3 | 2 Kasım 2026 | Yönetim onayı, Tasavvuf komisyonu | Açıklama metni yayına alındı. |
| 2 | 21 Ekim 2026 | Editör ön incelemesi | Telif yeri ve kesinlik derecesi düzeltildi. |
| 1 | 8 Ekim 2026 | Veri girişi, Kapadokya ekibi | Kayıt metadata formundan oluşturuldu. |
Her değişiklik denetim izine kaydedilir ve geri alınabilir. Prototipte temsilî sürümler gösterilir.
Bu madde en son 2 Kasım 2026 tarihinde güncellendi. Sürüm 3. Kalıcı kayıt WTP-B3-0002.