Ahlâk-ı Alâî
اخلاق علائی
İçindekiler
Osmanlı'nın klasik dönem ahlak ve siyaset düşüncesinin özeti. Bireyin, ailenin ve devletin terbiyesini tek bir düzen içinde ele alır; 'adalet dairesi' formülünü yaygınlaştırır.
Eser üç kitaptan oluşur: ilm-i ahlâk (bireyin ahlakı), tedbîr-i menzil (ev ve aile yönetimi) ve siyâset-i müdün (şehir ve devlet yönetimi). Kınalızâde Tûsî ve Devvânî geleneğini Osmanlı toplumunun kurumlarına uyarlar. Adaleti, devletin, ordunun, hazinenin ve halkın birbirini taşıdığı bir daire olarak tarif eder.
“Âlem bir bağdır, dîvârı devlettir; devletin nâzımı şerîattir.”
Konular: Ahlak Felsefesi, Devlet Felsefesi, Sosyal Adalet
Metin ve çeviri
Tam metin henüz yüklenmedi.
Metin yüklendiğinde aslı ve çevirileri bu bölümde pasaj pasaj, karşılıklı okunur.
Etkisi ve bağlamı
Öncül ve devam metinleri
- Ahlâk-ı Nâsırî, Nasîrüddîn-i Tûsîöncül
Okuma rotalarında
- Adaletin izi, 4. adım: Adalet dairesi: devletin parçaları birbirini taşır.
Çağdaşları
Telif tarihinin yüz elli yıl öncesi ve sonrası. Bir işaretin üzerine gelince eser, tıklayınca maddesi açılır.
| Eser | Gelenek | Telif | Ara |
|---|---|---|---|
| PrensNiccolò Machiavelli | Batı | 1513 | 52 yıl |
| LeviathanThomas Hobbes | Batı | 1651 | 86 yıl |
Kavramlar
10 eserde izi var
Kınalızâde adaleti devlet, şeriat, ordu, hazine ve halkın birbirini taşıdığı bir daire olarak tarif eder.
Künye
Tanım
- Eser adı
- Ahlâk-ı Alâî
- Orijinal adı
- اخلاق علائی
- Eser isim varyantları
- Ahlak-ı Alai, Ahlâk-i Alâiyye
- Öncül ve devam metinleri
- Ahlâk-ı Nâsırî, Nasîrüddîn-i Tûsî (öncül)
Telif
- Telif tarihi
- 1565
- Telif yüzyılı
- 16. yüzyıl
- Telif yeri
- Dımaşk
Müellif
- Müellif
- Kınalızâde Ali Efendi
- Hayatı
- 1510–1572
- Biyografi
- Isparta doğumlu Osmanlı âlimi. Şam, Kahire ve Bursa'da kadılık, Rumeli'de kazaskerlik yapmıştır.
Dil, tercüme ve şerh
- Orijinal dili
- Türkçe: Osmanlı
Sınıflandırma
- Medeniyet havzası
- İslam Medeniyeti › Osmanlı
- Alan
- Ahlak, Siyaset Bilimi ve Siyaset Düşüncesi
- Konu
- Ahlak Felsefesi, Devlet Felsefesi, Sosyal Adalet
- Yazım biçimi
- Mensur
Külliyat ve kayıt
- Cilt
- Bize Yön Veren Metinler, Cilt V
- Kalıcı kayıt
- WTP-B5-0001
Kaynaklar ve atıf
- Kayıt: Dünyaya Yön Veren Metinler veri formu, Kapadokya Üniversitesi. İlk giriş 8 Ekim 2026, yönetim onayı 2 Kasım 2026.
Bu maddeyi kaynak gösterin
Kınalızâde Ali Efendi, Ahlâk-ı Alâî. WTPedia: Dünyaya Yön Veren Metinler, kalıcı kayıt WTP-B5-0001. Kapadokya Üniversitesi, 2026.
Sürüm geçmişi
| Sürüm | Tarih | İşlem | Değişiklik |
|---|---|---|---|
| 3 | 2 Kasım 2026 | Yönetim onayı, Osmanlı’da Fikir Hareketleri komisyonu | Açıklama metni yayına alındı. |
| 2 | 21 Ekim 2026 | Editör ön incelemesi | Telif yeri ve kesinlik derecesi düzeltildi. |
| 1 | 8 Ekim 2026 | Veri girişi, Kapadokya ekibi | Kayıt metadata formundan oluşturuldu. |
Her değişiklik denetim izine kaydedilir ve geri alınabilir. Prototipte temsilî sürümler gösterilir.
Bu madde en son 2 Kasım 2026 tarihinde güncellendi. Sürüm 3. Kalıcı kayıt WTP-B5-0001.